Gdy nadejdzie upał...


Upał to intensywne oddziaływanie promieni słonecznych na nas i nasze otoczenie. Zjawisku temu towarzyszy wysoka temperatura powietrza, często przekraczająca 30°C. Zbyt intensywny wysiłek w czasie gorącego dnia, spędzanie zbyt długiego czasu na słońcu albo zbyt długie przebywanie w przegrzanym miejscu może spowodować uraz termiczny. Aby móc skutecznie zapobiegać podobnym przypadkom, poznaj objawy i bądź gotów do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania.

 

Zalecenia odnośnie zachowania podczas upałów


Utrzymaj chłód w pomieszczeniach swego domu

 

  • W ciągu dnia, zamykaj okna i żaluzje (jeśli dostępne) szczególnie po stronie nasłonecznionej; otwieraj okna i żaluzje nocą, kiedy temperatura na zewnątrz jest niższa, jeśli jest to bezpieczne.

  • Jeśli mieszkanie jest klimatyzowane, drzwi i okna należy zamykać.

  • Wentylatory elektryczne mogą dawać pewną ulgę, jednak, jeśli temperatura zewnętrzna przekracza 35 °C, wentylator nie jest w stanie zapobiec chorobom wywołanym działaniem upału; niezwykle ważne jest picie płynów.


  • Unikaj upału

     

    • Przebywaj w najchłodniejszym pomieszczeniu mieszkania, szczególnie nocą,

    • Jeśli w miejscu zamieszkania nie można utrzymać chłodu, spędź 2-3 godzin dziennie w chodnym miejscu (np. klimatyzowanym budynku publicznym).

    • Unikaj wychodzenia na zewnątrz w najgorętszej porze dnia.

    • Unikaj forsownego wysiłku fizycznego.

    • Pozostawaj w cieniu.

    • Nie zostawiaj dzieci ani zwierząt w zaparkowanym pojeździe.


    Dbaj o chłodzenie i nawodnienie organizmu

     

    • Korzystaj z chłodnych pryszniców i kąpieli.

    • Zastępczo stosuj gotowe okłady i kompresy chłodzące, nasączone zimną wodą ręczniki czy gąbki, kąpiele stóp w zimniej wodzie, itp.

    • Noś lekką, nie przylegającą do ciała odzież z tkanin naturalnych; wychodząc na zewnątrz załóż kapelusz z szerokim rondem lub czapkę z daszkiem i okulary przeciwsłoneczne.

    • Pij regularnie, przy czym unikaj napojów zawierających cukier lub alkohol.


    Pomóż innym

     

    • Jeśli osoba, którą znasz jest zagrożona, pomóż jej w uzyskaniu fachowej porady i pomocy; samotnie mieszkające osoby starsze i chore należy odwiedzać co najmniej raz dziennie.

    • W przypadku osób przyjmujących leki, należy skonsultować z lekarzem prowadzącym, jaki wpływ dane leki mogą mieć na termoregulację i równowagę wodno-elektrolitową.


    W przypadku problemów zdrowotnych

     

    • Utrzymuj leki w temperaturze poniżej 25 °C, lub przechowuj w lodówce (stosuj się do zamieszczonych na opakowaniu zaleceń odnośnie warunków przechowywania).

    • Stosuj się ściśle do zaleceń lekarza, jeśli cierpisz na chorobę przewlekłą lub zażywasz liczne leki.


    Jeśli ty lub ktoś inny poczuje się źle

     

    • Jeśli odczuwasz zawroty głowy, osłabienie, niepokój, lub dotkliwe pragnienie i ból głowy, staraj się jak najszybciej uzyskać pomoc, przenieś do chłodnego miejsca i zmierzyć temperaturę ciała.

    • Nawadniaj organizm pijąc wodę lub soki owocowe.

    • W przypadku bolesnych skurczy mięśniowych, zwykle mięśni nóg, ramion lub brzucha, występujących często po długotrwałym wysiłku fizycznym podczas upału, bezzwłocznie odpocznij w chłodnym miejscu pijąc jednocześnie doustne gotowe nawadniające płyny glukozo-elektrolitowe. Jeśli związane z przegrzaniem organizmu kurcze nie ustępują przez dłużej niż godzinę, konieczne staje się skorzystanie z opieki medycznej.

    • Skorzystaj z porady lekarza jeśli zauważasz nietypowe symptomy lub jeśli dane symptomy nie ustają.

    • Jeśli któryś z członków twej rodziny lub osoba, którą się zajmujesz ma skórę gorącą i suchą, majaczy, ma drgawki oraz/lub traci przytomność, niezwłocznie wezwij lekarza lub pogotowie ratunkowe. Podczas oczekiwania na przybycie lekarza lub pogotowia, należy przenieść dotkniętą osobę na chłodne miejsce układając ją w pozycji leżącej na plecach, z nogami i miednicą ułożonymi wyżej niż tułów; zdjąć z niej ubranie i rozpocząć zewnętrzne chłodzenie ciała przez ułożenie kompresów chłodzących na szyi, w pachach i pachwinach, nieprzerwane wachlowanie i spryskiwanie skóry wodą o temperaturze 25-30 °C; oraz mierzyć temperaturę ciała. Nie podawać aspiryny ani paracetamolu; osobę która straciła przytomność należy ułożyć na boku.


    Do świadczeniodawców usług medycznych:


    • Konieczność zapewnienia materiałów informacyjnych zawierających informacje nt. infolinii, usług pomocy społecznej, stacji pogotowia ratunkowego, chłodnych miejsc, transportu!

    • Należy zapewnić dostęp do chodnych pomieszczeń i miejsc oraz niesienie pomocy osobom należącym do grup wysokiego ryzyka.

    • Niekorzystne skutki działania leków podczas upałów


    Mechanizm

    Leki mogą :

    • wywierać bezpośredni wpływ na centralny i obwodowe mechanizmy termoregulacji,

    • wpływać na przewodnictwo aferentne i eferentne, wywoływać pocenie, obwodową wazodilatację,

    • zwiększać rzut serca, a przez to eliminację ciepła z organizmu.

    Leki mogą :

    • zaostrzać stan przegrzania organizmu,

     

    • Nadmierna ekspozycja na ciepło może potęgować toksyczność oraz/lub obniżać efektywność stosowanych leków.

    • Odwodnienie i zmiany w dystrybucji krwi w organizmie wywołane nadmierną ekspozycją na ciepło i reakcjami termoregulacyjnymi mogą mieć wpływ na poziom leku w organizmie, jego kinetykę i wydalanie, a zatem jego aktywność farmakologiczną.

     

    Przykładowo –

    Leki :

    • o działaniu antycholinergicznym silnie blokują pocenie się,

    • antypsychotyczne mogą zakłócać mechanizmy centralnej regulacji temperatury ciała,

    • rozszerzające naczynia krwionośne, w tym azotany i antagoniści kanałów wapniowych, mogą u nadwrażliwych jednostek powodować niedociśnienie,

    • toksyczność leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak glikozydy naparstnicy (Digoxin) czy lit, może ulegać zwiększeniu.

     

    • Leki należy przechowywać i transportować według wskazania, w temperaturze nie przekraczającej 25 °C lub w chłodziarce. Wysokie temperatury otoczenia mogą wywrzeć niekorzystny wpływ na skuteczność i efektywność leków, jako że licencja większość wytwarzanych leków odnosi się do 25 °C, jako maksymalnej temperatury przechowywania. Uwaga ta nabiera szczególnej istotności w odniesieniu do leków stosowanych w nagłych przypadkach, takich jak antybiotyki, leki działające na receptory adrenergiczne, insulina, czy leki przeciwbólowe i uspokajające.