| = NOWY ROK = Nowy Rok - 1 stycznia, według kalendarza gregoriańskiego pierwszy dzień Nowego Roku.. ąwięto obchodzone wspólnie na całym świecie w krajach stosujących kalendarz gregoriański. W większości państw jest to dzień wolny od pracy. Pokolenia naszych przodków przez tysiąclecia tworzyły podwaliny systemu astronomicznego, który stanowi podstawę współczesnej rachuby czasu. Ludzie starali się uchwycić to co niematerialne i niepoznawalne za pomocą zmysłów, co mija, nie pozostawiając śladu, czyli czas. Zauważali wschód i zachód Słońca, jego pozorną dzienną wędrówkę po niebie, powtarzjącą się w różnych porach roku. W wyniku tych spostrzeżeń powstał zegar, służący do pomiaru odcinka czasu, jakim jest doba. Dwa inne zjawiska zachodzące nie mniej systematycznie, lecz w powolniejszym tempie: miesięczny ruch Księżyca i roczny Słońca, były wykorzystane do zliczania następujących po sobie dni. Na nich oparto rachubę kalendarzową. Oba zagadnienia pomiaru czasu traktowano odrębnie, posługując się odmiennymi środkami. Tak powstały trzy systemy kalendarzowe: słoneczny, ustalony według cyklu obiegu Ziemi wokół Słońca, księżycowy, wynikający z cyklu zmian faz Księżyca, oraz trzeci, łączący rok księżycowy ze słonecznym. Początki kalendarza sięgają czasów Majów. Niektórzy uczeni oceniają, że astronomia Majów liczy blisko 10 000 lat. Kalendarz Majów był zupełnie inaczej zbudowany niż znane nam kalendarze. Dla oznaczenia dat Majowie nie posługiwali się tak - jak my - liczbami. Gdy chodziło o upamiętnienie jakiejś ważnej daty, np. obserwowanego zaćmienia Słońca, określali ten dzień przez podanie liczby dni, jakie upłynęły od daty początkowej. Daty zapisywano za pomocą hieroglifów, wskazujących jednostki czasu, oraz kresek i kropek oznaczających cyfry. Majowie stworzyli kalendarz przewyższający dokładnością inne kalendarze. Jest on najbliższy astronomicznej długości roku, która obliczona w naszych czasach wynosi 365,242198 dnia, zaś u Majów 365,242129 dnia. W starożytnym Egipcie, Mezopotamii, Babilonii, Grecji, Rzymie... występowały rożne formy kalendarzy, jednak wszystkie nawiązywały do rachuby słonecznej, jak i księżycowej. Kalendarz i sposób uzgodnienia roku księżycowego ze słonecznym znacznie się różniły. W 45 roku p.n.e. Juliusz Cezar przeprowadził reformę kalendarza rzymskiego. Ale choć od jego imienia nazywa się go juliańskim, to faktycznym autorem tego kalendarza był aleksandryjski astronom Sozygenes. Wzorując się na pochodzącym z III wieku p.n.e. pomyśle Ptolemeusza III, oparł on swe obliczenia na roku słonecznym. W kalendarzu juliańskim rok ma 12 miesięcy i rozpoczyna się dokładnie 1 stycznia. Przez trzy kolejne lata rok liczy 365 dni, natomiast czwarty jest rokiem przestępnym, który ma 366 dni. W 325 roku na soborze w Nicei kalendarz juliański został przyjęty przez Kościół, a co za tym idzie przez wszystkie państwa chrześcijańskie. Ustalono wówczas daty świąt kościelnych. Do dziś zachował się on w liturgii prawosławnej. Natomiast ustanowienie rachuby lat "od narodzenia Chrystusa" zawdzięczamy zakonnikowi rzymskiemu Dionizjuszowi Małemu (zmarł około 540 roku). Obecnie przyjęty jest zwyczaj dzielenia minionego okresu na "naszą erę" (n.e.) i "przed naszą erą" (p.n.e.). Po wielu latach od przyjęcia kalendarza juliańskiego zaczęły ujawniać się jego usterki, związane z ustalaniem niektorych świąt kościelnych, zwłaszcza Wielkiej Nocy. Sprawą zajęło się duchowieństwo i astronomowie. W 1582 roku specjalna komisja powołana przez papieża Grzegorza XIII zaopiniowała pozytywnie projekt włoskiego profesora medycyny Alojzego Lilio. Kalendarz gregoriański będący kalendarzem słonecznym jest krótszy od juliańskiego. Lata dzieli się na zwyczajne, trwające 365 dób, i przestępne rowne 366 średnim dobom słonecznym. Przestępnymi latami są te, których liczba podzielna jest przez 4, z wyjątkiem lat wyrażających się pełnymi setkami, a które nie dzielą się przez 400. Dziś pomimo jego pewnych niedoskonałości, w dalszym ciągu posługujemy się kalendarzem gregoriańskim. Jednak w epoce powszechnej technicyzacji, kiedy atomowe zegary odmierzają czas z taką dokładnością, że pozwalają stwierdzić najmniejsze nierówności ruchów Ziemi, zmienił się nasz stosunek do kalendarza i jego funkcja. Jest dla nas przede wszystkim spisem dni podzielonych na tygodnie i miesiące. - Przełom roku (Sylwester i Nowy Rok) to bardzo ważny czas, pełen nadziei, że nadchodzący nowy rok będzie znacznie lepszy od minionego. Wielu wtedy składa przyrzeczenia noworoczne, obiecując sobie i innym poprawę. Ale Sylwester oraz Nowy Rok to przede wszystkim zabawa i radość. Bal sylwestrowy to szczególna impreza, o której myśli się już wiele miesięcy wcześniej. Piękne kreacje sylwestrowe, taniec, szampan, dobre towarzystwo, fajerwerki - z tym najczęściej kojarzy się Sylwester. W noc sylwestrową składamy sobie życzenia noworoczne - pomyślności, zdrowia i szczęścia w nadchodzącym roku. Niech Sylwester będzie udany, a Nowy Rok lepszy od starego! Zwyczaje Przywitanie Nowego Roku jest ściśle powiązane z pożegnaniem starego w czasie Sylwestra. Nowy Rok witany jest zazwyczaj szampanem i sztucznymi ogniami. Zabawy związane z przywitaniem Nowego Roku organizowane są na całym świecie - najbardziej znane są zabawy noworoczne na Times Sqare q Nowym Jorku, Trafalgar Square w Londynie, Polach Elizejskich w Paryżu, oraz Sylwestrowo - Nowo Roczny bal w wiedeńskiej operze.. Jednak nie wszyscy witają Nowy Rok 1 stycznia, chińczycy np.. obchodzą swój Chiński Nowy Rok w pierwszym kwartale roku gregoriańskiego organizując huczne parady i marsze. Dzień Świętej Bożej Rodzicielki Maryi 1 stycznia w kościele katolickim jest także jednym z tzw. świąt nakazanych (dni, poza niedzielami, w których wierni powinni uczestniczyć w Mszy Świętej i powstrzymać się od prac niekoniecznych) jest to Dzień Świętej Bożej Rodzicielki Maryi. |